De zorg verandert?

Nederland verandert. En volgens de veelbesproken campagne van het Ministerie van VWS verandert de zorg mee. Maar op welke manier? En welke gevolgen heeft dit voor de samenleving? Blos zoomt in op de veranderingen in de gezondheidszorg.

De campagne ‘Nederland verandert, de zorg verandert mee’ kan je bijna niet zijn ontgaan. Half oktober werd deze door de overheid gelanceerd om Nederlanders te informeren. Daarnaast moet de publiekscampagne mensen stimuleren en helpen om de veranderingen in de zorg voor zichzelf te zoeken en te vinden. We maken in de spots kort kennis met meneer Berg, Job de Leeuw, Jasper & Sara en mevrouw Pietermaai. En met ‘hun verhaal’.

Deze verhalen zijn volgens velen, waaronder de vakbond FNV Zorg & Welzijn, misleidend. Ze zouden zelfs in schril contrast staan met de werkelijkheid. De campagne geeft de indruk dat het aanvragen van aanvullende ondersteuning aan huis heel laagdrempelig is, terwijl in veel gemeenten juist bezuinigd wordt op de zorg. Daarnaast wil het kabinet dat mensen langer thuis blijven wonen, terwijl het in de campagne lijkt alsof mensen zo naar een instelling kunnen. Inderdaad, de campagne van VWS schetst een rooskleurig beeld. De tijd zal leren hoe dit jaar daadwerkelijk op de zorgvraag wordt ingespeeld.

Uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, waaronder begeleiding, dagbesteding en beschermd wonen vallen, en de Jeugdwet zijn sinds 1 januari 2015 de verantwoordelijkheid van gemeenten. Sinds die tijd is vastgelegd dat gemeenten deze ondersteuning moeten regelen, maar niet hoe ze dit moeten doen. Hierin is de verwachting dat gemeenten beter kunnen inspelen op wensen en behoeften van burgers, dan dat de centrale overheid dit kan. Zij kent haar inwoners immers het beste. Maar heeft de gemeente bij jou ooit geïnformeerd naar jouw zorgbehoeften? Bij mij niet!

Toch is men hier in Eindhoven, mijn stad, wel mee bezig. De gemeente Eindhoven voert de nieuwe taken uit volgens haar sociaal beleid ‘WIJeindhoven’. Centraal hierin staat het hebben van eigen regie in het leven en het bieden van een passende vorm van ondersteuning bij vragen vanuit de WIJteams. Samen met een medewerker uit zo’n WIJteam wordt gekeken hoe je het beste ondersteunt kunt worden, wat je hierin zelf nog kunt en hoe de omgeving kan bijspringen. Meer hierover in het artikel in ZorgMotief, het nieuwe zorgmagazine van Eindhoven. Naast de gemeente vertellen verschillende Eindhovense zorginstellingen in dit magazine hoe zij sinds 1 januari zorg verlenen en anticiperen op de veranderingen in wet- en regelgeving.

Naast de gemeente Eindhoven steken veel zorginstellingen met ingang van 2015 in op ‘eigen regie’ en ‘samen’. Maar heeft de cliënt van 60+, die op dit moment de grootste zorgvraag heeft, hier eigenlijk wel behoefte aan? Wil deze langer thuis blijven wonen? En meer zelf kunnen regelen? Deze generatie is dit niet gewend. En de zorginstellingen ook niet. Een feit is dat de dure zorg met de toenemende vraag anders georganiseerd moet worden. Dit om te garanderen dat iedereen in de toekomst ook nog de zorg krijgt, die nodig is. Maar hoe?

‘De cliënt centraal’ is nog zo’n populair speerpunt. In de praktijk wordt de cliënt van het kastje naar de muur gestuurd en blijkt de zorg nog niet in staat om de cliënt daadwerkelijk centraal te stellen en het zorgproces vanuit de cliënt te optimaliseren. Toch ben ik ervan overtuigd dat dit voor de zorg de belangrijkste verandering is. Het zorgproces bestaat uit een hoop losse elementen, die als een keten op elkaar dienen aan te sluiten. Een keten van zorg, gericht op één specifiek ziektebeeld. Afspraken worden op elkaar afgestemd, wachttijden lopen terug en de kwaliteit van zorg wordt dankzij de onderlinge afstemming tussen zorgverleners beter. Dat is pas cliëntgerichte zorg!

Hiervoor is het noodzakelijk om de cliënt te betrekken bij het zorgproces. Niet praten over, maar praten met. De cliënt is immers ervaringsdeskundige. De komst van digitale hulpmiddelen stimuleert dit. Het is jammer dat veel zorginstellingen onterecht beweren dat zij de cliënt centraal stellen. Grotere zorginstellingen worden door bureaucratie belemmert in het waarmaken van deze belofte. Op kleinere schaal gaat het beter. Kleinere zorginstellingen, zoals privéklinieken, zonder lange wachttijden en met persoonlijke zorg winnen dan ook aan populariteit. En de cliënt is nog bereid om deze zorg zelf te betalen ook!

Pas als je als zorginstelling de cliënt écht centraal stelt, heeft de inzet van marketing om de cliënt hiervan te overtuigen zin. Customer Journey Mapping is een techniek om inzichtelijk te maken in hoeverre je dit als zorginstelling doet en waar hierin nog stappen te maken zijn. Blos denkt graag mee over de inzet van deze of andere technieken om jouw nieuwe koers voor 2015 aan te scherpen. Zo veranderen we de zorg pas echt!