Het stress virus

Wie kent het niet? Je hebt het druk met je werk, wilt privé ook vanalles en legt de lat op alle vlakken hoog. Je hebt stress! Daar heb je vooral jezelf mee, dacht ik altijd. Maar uit onderzoek is gebleken dat je hier onbewust ook anderen mee belast. Want stress schijnt hartstikke besmettelijk te zijn.

Als ik stress heb, besef ik dat pas echt bij een wandeling met onze hond. Onze labrador is gevoelig en neemt mijn gemoedstoestand vaak al snel over. Dus ook als ik gestrest ben tijdens ons rondje door het park. Dan krijg ik een prachtige spiegel van hem voor gehouden. Dit gedrag bij honden is niets nieuws. Maar uit recent Duits onderzoek van de Technische Universiteit van Dresden is gebleken dat dit ook voor mensen geldt.

Als je met stress te maken hebt, maakt je lichaam het hormoon cortisol aan. Dit zorgt ervoor dat je beter met de situatie kunt omgaan. Maar nu blijkt dat empathische stress ook bestaat. Naar een stressvolle situatie kijken is voldoende om het hormoon aan te maken. Tegenwoordig hebben veel mensen last van stress. Maar ook als je zelf vrij relaxed bent, loop je dus het risico dat je in aanraking komt met gestreste mensen en daardoor ook gestrest raakt. Hierdoor kan een sneeuwbaleffect ontstaan. Maar hoe voorkom je dit?

Misschien is het een idee om te beginnen bij jezelf. Als je probeert om de stress niet te hoog te laten oplopen, is dit niet alleen fijn voor jezelf maar ook voor de mensen om je heen. Hiervoor bestaan goede manieren, zoals sporten, gezond eten en positief denken. Maar de belangrijkste is misschien wel op tijd rust nemen. In de CAO is niet voor niets een 36- of 40-urige werkweek opgenomen. Hier is ter bescherming van de werknemer goed over nagedacht. Dus waarom dwingen we onszelf dan om structureel over te werken? Omdat we denken dat dit van ons verwacht wordt? Omdat al je collega’s het doen en je verwijtende blikken van hen krijgt als jij wél om half 6 naar huis gaat? Of omdat het wel interessant staat om zo ‘druk, druk, druk’ te zijn? Daarnaast is er volgens mij ook niets mis met een avondje thuis op de bank na een drukke werkdag. Maar nee, dan ‘moeten’ we ook vanalles. En dit posten we dan allemaal op Facebook om anderen te laten zien hoeveel leuks we meemaken. Trek gewoon de stekker er eens uit en kom tot rust! Alleen dan kunnen we deze ‘verstressing’ van de maatschappij doorbreken.

Maar ligt hier ook niet een rol voor zorgverleners om ons te helpen bij het signaleren van dit soort situaties? Voor een bedrijfsarts die erop toeziet of jouw werkdruk niet te hoog oploopt en je niet teveel over werkt? Of voor een huisarts om hier terloops aandacht aan te besteden tijdens een consult voor iets heel anders? Of voor aanbieders van medische diagnostiek om een zelftest aan te bieden waarmee je periodiek het cortisol gehalte in je bloed kunt meten? Voorkomen lijkt me nog altijd beter dan genezen. Natuurlijk kost preventieve zorg ook geld en door alle besparingen in de zorg staat dit misschien niet bovenaan de agenda. Maar chronische stress is schadelijk voor het immuunsysteem en veroorzaakt psychische problemen, met soms een burn-out of depressie tot gevolg. De kosten van de behandeling daarvan lijken mij stukken hoger.

Anders suggesties om het stress virus te bestrijden zijn van harte welkom!