Substitutie van zorg

De bezuinigingsmaatregelen in de zorg vliegen je om de oren. Alle oproepen om deze uit te stellen legt het ministerie van VWS naast zich neer. De veranderingen zijn snel nodig. Dit zodat de zorg ook in de toekomst voldoende kwaliteit heeft. Substitutie zou de manier zijn om de kwaliteit én betaalbaarheid van zorg te behouden. Maar hoe is dit te realiseren?

Binnen de Nederlandse gezondheidszorg is een verschuiving nodig. Zo voeren ziekenhuizen regelmatig behandelingen uit die een huisarts goedkoper maar met hetzelfde kwaliteitsniveau kan doen. Deze verschuiving van het zorgaanbod heet substitutie.

Afgelopen week verscheen een artikel in het NRC waarin het belang van deze verschuiving werd benadrukt. De ziekenhuisbehandelingen zouden tot wel tien keer duurder zijn en patiënten zouden zich vaak meteen tot het ziekenhuis wenden. Als een patiënt met een wond naar de eerste hulp van het ziekenhuis gaat, kan zij moeilijk nog naar de huisarts worden terug gestuurd maar moet zij meteen worden geholpen. Eigenlijk moet de patiënt dus voorafgaand aan de zorgvraag al weten, waar zij kwalitatief goed en goedkoop geholpen kan worden. Dan kan zij zich meteen tot de juiste zorgverlener wenden. Maar wie moet de patiënt hierop wijzen?

Ligt hier een rol voor de overheid? Of voor de zorgverleners om beter inzichtelijk te maken waarvoor patiënten bij hen terecht kunnen en tegen welke kosten? Wel vraag ik me af of de huisarts op dit ‘extra werk’ zit te wachten. De werkdruk onder huisartsen is al jaren hoog. Door substitutie vindt een verschuiving van werk plaats van het ziekenhuis naar de huisarts en krijgt de huisarts het eigenlijk alleen nog maar drukker. Of zou een andere eerstelijns faciliteit een deel van deze werkdruk kunnen opvangen?

Er zijn initiatieven die substitutie in de zorg ondersteunen. Zo bestaat er een kennisplatform Zorg op de Juiste Plek, dat goede ideeën en initiatieven verzamelt. Iedereen die aan de slag wil met substitutie kan hier inspiratie op doen. Er gebeurt dus zeker al wat op dit vlak. Of dit uiteindelijk ook positief bijdraagt aan de betaalbaarheid van zorg, zal de tijd leren. Wat denkt u?